ARTEfakty 2026. Złoto Północy.

Złoto Północy. Opowieść zachowana w bursztynie.

Strona Festiwalu

29-30 sierpnia Park Potulickich i Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie ponownie staną się miejscem niezwykłej podróży w czasie. Szósta edycja Pruszkowskiego Festiwalu Archeologicznego ARTEfakty zabierze odwiedzających na szlak jednego z najbardziej fascynujących skarbów starożytności – bursztynu.

Tegoroczne hasło festiwalu, „Złoto Północy – opowieść zachowana w bursztynie”, odkrywa historię niezwykłej żywicy, która od tysięcy lat rozpala wyobraźnię ludzi. Bursztyn był nie tylko cennym surowcem i ozdobą, ale także przedmiotem handlu, symbolem prestiżu oraz świadkiem spotkań kultur. To właśnie jego szlak prowadził z wybrzeży Bałtyku aż do świata antycznego, łącząc odległe krainy i ich mieszkańców.

Podczas tegorocznych ARTEfaktów przyjrzymy się bursztynowi z wielu perspektyw. Opowiemy o jego geologicznym pochodzeniu, znaczeniu w dawnych wierzeniach, roli w handlu oraz sposobach jego wydobywania i obróbki. Historię ożywią rekonstruktorzy, rzemieślnicy, archeolodzy i artyści, którzy pokażą, jak wyglądał świat sprzed blisko dwóch tysięcy lat.

Na uczestników czeka bogaty program pełen pokazów, warsztatów, gier terenowych, eksperymentów, spotkań z ekspertami oraz widowisk historycznych. Będzie można zobaczyć dawne techniki obróbki bursztynu, własnoręcznie spróbować pracy dawnych rzemieślników, poznać życie kupców przemierzających Szlak Bursztynowy, a także wziąć udział w rodzinnych wyzwaniach i zabawach inspirowanych archeologią.

Jak co roku festiwal podzielony zostanie na cztery strefy tematyczne, dzięki którym każdy znajdzie coś dla siebie:

Strefa Rekonstrukcji. Spotkaj ludzi, którzy ożywiają historię

To tutaj historia ożywa naprawdę. Spotkaj wybitnych rekonstruktorów, rzemieślników i pasjonatów archeologii eksperymentalnej, którzy pokażą codzienne życie sprzed blisko dwóch tysięcy lat. Zobacz pokazy dawnych technik, poznaj tajniki obróbki bursztynu i weź udział w widowiskach historycznych inspirowanych Szlakiem Bursztynowym.

W strefie spotkasz m.in.:

• Stowarzyszenie Hellas et Roma i ich spektakularne widowisko Droga bursztynu,
• Terra Celtica, specjalizującą się w rekonstrukcji rzemiosła i kultury Celtów,
• Eryka Popkiewicza, mistrza bursztyniarstwa, który pokaże historyczne techniki obróbki bursztynu i poprowadzi warsztaty,
• Ruslanasa Aranauskasa z Litewskiego Muzeum Etnograficznego, jednego z najwybitniejszych europejskich specjalistów od archeologii eksperymentalnej związanej z bursztynem.

Strefa Malucha. Archeologia przez zabawę

Najmłodsi odkrywcy i ich rodziny przekonają się, że archeologia to przede wszystkim świetna zabawa. Czekają tu warsztaty, animacje, gry terenowe, eksperymenty i wyzwania, dzięki którym dzieci wcielą się w archeologów, rzemieślników czy kupców przemierzających Szlak Bursztynowy.

W programie m.in.:

• Fundacja Terra Desolata z archeologicznymi warsztatami i dawnym rzemiosłem,
• Wielka Gra Festiwalowa „Budowniczowie Mazowsza”,
• Labirynt Zagadek Szlaku Bursztynowego przygotowany przez Labirynt pod Warszawą.

Strefa Naukowa. Poznaj tajemnice bursztynu

Dlaczego bursztyn nazywano „złotem północy”? Jak powstawał? Jak trafiał z wybrzeży Bałtyku do Cesarstwa Rzymskiego? W Strefie Naukowej archeolodzy i eksperci opowiedzą o geologii bursztynu, dawnych szlakach handlowych, odkryciach archeologicznych oraz najnowszych badaniach dotyczących starożytnego Mazowsza.

O bursztynie porozmawiają:

• Katarzyna Kwiatkowska – Muzeum Ziemi PAN,
• dr Przemysław Dulęba – Uniwersytet Wrocławski,
• dr Marcin Woźniak – Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie

Strefa ARTE. Muzyka, opowieści i teatr dawnych kultur.

Historia spotka się tutaj z muzyką, teatrem i opowieścią. Tegoroczny program artystyczny inspirowany jest światem dawnych wierzeń, podróży i bursztynowych legend.

Na scenie wystąpią:

• Katarzyna Jackowska-Enemuo,
• Jacek Hałas,
• Olena Yeremenko,
• Piotr Wróbel,

tworząc wyjątkowe widowisko łączące muzykę tradycyjną, teatr opowieści i współczesną interpretację dawnych historii.

ARTEfakty to wydarzenie dla całych rodzin, pasjonatów historii, miłośników archeologii i wszystkich, którzy chcą choć na chwilę przenieść się do świata, w którym bursztyn był cenniejszy niż zwykła ozdoba, a każda podróż mogła zmienić bieg historii.

Zapraszamy 29 i 30 sierpnia do Parku Potulickich i Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie.

Odkryj z nami Złoto Północy i przekonaj się, ile historii można odnaleźć w bursztynie.

Festiwal odbywa się w ramach obchodów 110-lecia Miasta Pruszków.