A A+ A++

Zabytki. Brązowy Kociołek

To kolejny świadek ożywionych kontaktów plemion należących do kultury przeworskiej ze światem zewnętrznym, i to nie tylko z najbliższymi sąsiadami, ale i z odległymi obszarami południowej Europy. To właśnie stamtąd napływały na tereny dzisiejszego Mazowsza przedmioty tak cenne dla tutejszych mieszkańców jak ceramika terra sigillata, szklane naczynia i paciorki czy właśnie wyroby brązowe.

Nasz italski kociołek „przewędrował” więc kawał świata, by ostatecznie spocząć w ziemi wraz ze szczątkami wojownika (lub wojowników) i innymi przedmiotami, które każą nam uznać grób za wyjątkowo bogato wyposażony. Jego zawartość trafiła w ręce archeologów w 1959 roku. Na inwentarz, poza zgniecionym kociołkiem, złożyły się: ułamki naczyń glinianych, miecz jednosieczny, fragment grzebienia, cztery groty, dwa okucia tarcz, dwa umba, dwie osełki, trzy noże, nożyce, brzytwa oraz dwie sprzączki.

Oczywiście nie był to jedyny grób zlokalizowany w tym miejscu. W sumie precyzyjnie udało się zidentyfikować aż (czy raczej tylko) dziewięć zespołów. W rzeczywistości było ich znacznie więcej, ale pierwszymi, którzy się na nie przypadkowo natknęli, byli robotnicy prowadzący wykopy pod planowaną zabudowę. Niestety, zanim zorientowali się, z czym mają do czynienia, część starożytnych grobów zdążyli bezpowrotnie zniszczyć.

Większość artefaktów trafiła do nieistniejącego już miejscowego Muzeum PTTK w Grodzisku Mazowieckim. Nasz kociołek natomiast był przechowywany w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. W 1992 roku został wypożyczony, a 19 lat później (w roku 2011), przekazany naszemu Muzeum.

Obecnie brązowy kociołek z I-II w.p.n.e. jest częścią naszej ekspozycji stałej.

Co ciekawe, w tym samym miejscu, gdzie już dwa tysiące lat temu grzebali szczątki swoich zmarłych przedstawiciele kultury przeworskiej, od XVIII wieku funkcjonował cmentarz żydowski – w dużej części zniszczony podczas II Wojny Światowej i w okresie PRL-u. Do dziś zachowało się około 200 nagrobków lub ich fragmentów. W większości są one wykonane z piaskowca.